A  A 
Share
Geschiedenis

Geschiedenis van Rotselaar

De huidige gemeente Rotselaar ontstond op 1 januari 1977. De vroegere gemeenten Rotselaar, Werchter (zonder het gedeelte Wakkerzeel) en Wezemaal werden door de fusies van gemeenten samengevoegd tot één grote gemeente. Rotselaar en Wezemaal werden reeds vermeld in 1044. De benaming Werchter wordt in geschiedkundige bronnen pas een eeuw later voor het eerst vermeld.

In de 12e eeuw had de hertog van Brabant de macht over Rotselaar en Wezemaal. Werchter stond onder de controle van de graven van Aarschot en het geslacht der Berthouts. Vanaf 1170 ongeveer vestigden zich in Wezemaal en Rotselaar dienstmannen van de hertog van Brabant. In de loop van de 13e eeuw traden die toe tot de adel en gingen als 'heer' heersen over de 'heerlijkheden' Rotselaar en Wezemaal.

In de 14e eeuw wisten de heren van Wezemaal en Rotselaar ook Werchter ( en Haacht) te onttrekken aan de invloedssfeer van het geslacht der Berthouts en vormden toen reeds de drie dorpen Wezemaal, Werchter en Rotselaar samen het Land of de Baronie van Rotselaar. De baronie Rotselaar  kwam in 1516 in handen van de machtige familie van Croÿ om gevoegd te worden bij het markgraafschap Aarschot, later in 1533 verheven tot hertogdom Aarschot.

Op religieus gebied wist in de 13e eeuw de orde van de Norbertijnen de parochiale rechten en inkomsten  van Rotselaar, Wezemaal en Werchter  in de wacht te slepen; de abdij van Park Heverlee in Werchter en de abdij van Averbode in Wezemaal en Rotselaar.

De bevolking van Wezemaal, Werchter en Rotselaar werd vanaf 1488 voortdurend getroffen door oorlogsgeweld. Pas vanaf 1750 begon de welvaart toe te nemen dankzij vernieuwingen in de landbouw. De dorpelingen leefden daar voornamelijk van tot diep in de 19e eeuw. De wijnteelt was hier van de 13e tot de 16e eeuw ruim verspreid. Tussen 1810 en 1850 kwam er een heropbloei van de wijnteelt op de Wijngaardberg in Wezemaal. Ook de industriële revolutie in de tweede helft van de 19e eeuw zorgde voor meer welvaart.

Een eigen identiteit

Rotselaar, Werchter en Wezemaal hebben steeds hun eigen identiteit behouden. Tussen Werchter en Rotselaar zorgde de Demer als natuurlijke grens hiervoor. Aangezien er nooit een historische binding geweest is door deze natuurlijke barrière zijn de inwoners van Rotselaar en Werchter nog steeds een beetje vreemden voor elkaar. Tussen Wezemaal en Rotselaar was er geen natuurlijke grens, wat dan weer aanleiding gaf tot onderlinge twisten over grensafbakeningen, die bleven duren tot beiden dorpen in 1977 samengevoegd werden.

Sinds 1 januari 1977 liggen de huidige gemeentegrenzen vast.  In 1837 verloor Werchter  het grondgebied ten noorden van de Laak, het huidige Tremelo dat reeds vanaf 1781 een zelfstandige parochie was.  Ook de zelfstandige parochie Wakkerzeel, dat bestuurlijk steeds bij Werchter hoorde, werd afgescheiden van Werchter en op 1 januari 1977 gevoegd bij de gemeente Haacht. Wezemaal verloor een deel van zijn grondgebied aan Kortrijk-Dutsel, namelijk het gehucht Dunbergen. Wezemaal deed doelbewust afstand van deze langgerekte enclave door het in 1898 te verkopen aan de buurgemeente. Met de opbrengst werden de kosten gefinancierd van het gemeentehuis van Wezemaal dat in dat jaar gebouwd werd.

Sinds de fusie in 1977 worden geleidelijk aan de scherpe randen van de zo eigenaardige dorpsmentaliteit stilaan afgerond. De drie dorpen blijven hun eigenheid bewaren maar stilaan heeft de gemeente Rotselaar een nieuw karakter ontwikkeld. Rotselaar is een dynamische gemeente met leuke initiatieven voor haar inwoners en die ook open staat voor nieuwe inwoners. Rotselaar wordt stilaan ook een plek waar recreanten van buiten de gemeente de natuur en recreatiemogelijkheden komen ontdekken en weten te appreciëren.

Betekenis van de namen Rotselaar, Wezemaal en Werchter

Over de betekenis van de namen bestaat onduidelijkheid. Men neemt aan dat Rotselaar betekent: open plek in het bos (laar) van Hrosda (een Germaanse mansnaam). Wezemaal betekent: Wis (?) en male (een depressie) en Werchter: een waternaam met onbekende betekenis.

Wapenschild Rotselaar Wapenschild

Bij Koninklijk Besluit van 2 februari 1982 wordt het gemeenteraadsbesluit van 30 september 1981 bekrachtigd van de gemeente Rotselaar tot vaststelling van het gemeentewapen en de gemeentevlag waarvan de beschrijving luidt als volgt:

Wapen:
In zilver drie lelies met afgesneden voet van keel. Het schild getopt met een helm van zilver, getralied, gehalsband en omboord van goud, gevoerd en gehecht van keel, met wrong en dekkleden van zilver en van keel. Helmteken: een antieke vlucht van zilver.

Vlag:
Wit met drie rode  lelies met afgesneden voet.

Voor de fusies van gemeenten had elke gemeente zijn eigen wapenschild. De nieuwe gemeente Rotselaar besliste op 30 september 1981 een eigen wapenschild te laten vaststellen. Men koos voor het wapenschild van Rotselaar, vastgesteld op de gemeenteraad van 12 maart 1968  en bekrachtigd bij Koninklijk Besluit van 25 januari 1973. Deze keuze was logisch aangezien zowel Rotselaar, Wezemaal als Werchter in hun wapenschild  '3 lelies' droegen. De heren van Rotselaar en Wezemaal (en later ook Werchter) vormden immers destijds samen de baronie van Rotselaar met als symbool de 3 lelies. Om het wapenschild nog wat aantrekkelijker te maken werd het helmteken er als versiering bijgevoegd.

Om te voorkomen dat men ongepast  het wapenschild zou gebruiken besliste de gemeenteraad op 28 september 2000 dat het gebruik van het wapenschild exclusief voorbehouden is aan de officiële gemeentelijke instellingen. Het wapenschild werd steeds gebruikt op officiële documenten. Sinds de beslissing van de gemeenteraad van 19 december 2002 om en nieuwe huisstijl in te voeren met daaraan gekoppeld het gebruik van een nieuw logo komt het wapenschild niet meer voor op de officiële briefwisseling.

 
Administratief centrum
Provinciebaan 20
3110 Rotselaar

Tel.: 016 61 63 11
Gratis: 0800 94 154
Fax: 016 61 63 93
E-mail: info at rotselaar.be